In opdracht van de City Deal Dynamische Binnensteden laat Platform31 in dit rapport zien hoe de ruimte rondom winkels beter benut kan worden. Daarbij kijken we verder dan alleen de ruimte boven winkels, omdat een bredere blik naar omliggende vrij ruimte en naastgelegen panden méér mogelijkheden geeft tot rendabele transformaties.
Voor deze verkenning is een werkgroep samengesteld met vertegenwoordigers van City Deal gemeenten, het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, en uit de vastgoedsector. Om te leren van eerdere transformaties is er gesproken met onder andere vastgoedeigenaren, een architect, en vertegenwoordigers van relevante brancheverenigingen.
In Nederland is al veel ervaring opgedaan met transformatie van winkelpanden, maar van die kennis wordt nog niet overal geprofiteerd. Dat komt onder andere door hoge kosten en door onvoldoende kennis bij eigenaren over de mogelijkheden. Gemeenten hebben een belangrijke rol bij het transformeren van leegstaande ruimte door in contact met eigenaren financiële en praktische drempels weg te nemen en verschillende partijen te verbinden. Ook kunnen zij doorbraken realiseren door te werken met binnenstadtafels waaraan bestuurders het beleid met elkaar afstemmen. Beleidsmatig vragen binnensteden om een status aparte, omdat het reguliere beleid hier vaak niet passend is. Daarvoor moeten gemeenten verkennen hoe zij met maatwerk flexibeler kunnen omgaan met regelgeving (bijvoorbeeld parkeernormen).
Het rapport laat zien dat slimme ontwerpoplossingen nieuwe kansen voor transformatie creëren. Dat kan door naast de leegstaande ruimte boven winkels óók naastgelegen panden te betrekken bij een ontwikkeling. Een gezamenlijke entree naar bovenliggende woningen, bijvoorbeeld door de ruimte achter een winkel beter te benutten, biedt mogelijkheden om transformaties te laten slagen.
Dit rapport presenteert vier routes om de transformatie van leegstaande ruimte bij winkelpanden aan te jagen. Uiteindelijk moeten eigenaren zelf aan de slag, maar stimulering door gemeenten is vaak nodig om de transformatie te versnellen. Daarbij kunnen gemeenten en eigenaren samen vier verschillende routes bewandelen:
1. Ontwerp: slimme ruimtelijke oplossingen om ruimte beter te benutten; binnen een pand maar ook door ruimtelijke verbindingen tussen panden.
2. Financieel: financiële drempels wegnemen met bijvoorbeeld subsidies, voorlichting over financiële mogelijkheden en het meewegen van maatschappelijke meerwaarde in de kosten en baten.
3. Kennis: eigenaren ontzorgen via kennis en voorlichting, en zorgen voor kennisdeling tussen gemeenten en Rijk.
4. Beleid: meer maatwerk in beleid door middel van binnenstadtafels voor portefeuille-overstijgende bestuurlijke afstemming, een status aparte voor binnensteden, en het versnellen van vergunningsprocedures.
Download hier het rapportVerder lezen? We verzamelden een bronnenlijst.
